Het web model
Werkstressoren, Energiebronnen, en Burnout gerelateerde spanningsklachten
Van werkdruk naar bevlogenheid:
Werkstressoren: De energievreters
Aan de ene kant zie je de dingen op het werk die energie kosten door de eisen en stress die uitvoer van taken kunnen geven. Denk hierbij aan lichamelijke druk, samenwerking of hoe een bedrijf is ingericht; dat vraagt allemaal actie en kost je ook energie. Dat op zich is niet erg. Overbelasting ontstaat pas wanneer het je langdurend teveel energie kost, het je geen plezier geeft of als er niks tegenover staat om weer bij te tanken.
Voorbeelden van dingen die stress op het werk veroorzaken zijn:
- Drukke werkplek met strakke planning.
- Emotionele belasting bij moeilijke contacten, denk aan veeleisende mensen.
- Conflicten of samenwerkingsproblemen.
- Ongunstige werkomgeving (lawaai, slechte ergonomie).
- Te weinig uitdaging of regelruimte.
Het gevaar? Als die drukfactoren te groot worden, begint dit te knagen en kost het te veel energie. Als dan de hulpbronnen en het werkplezier ontbreken kan dit leiden tot klachten, stressreacties, afwezigheid op het werk of mensen die vertrekken, omdat ze er niet meer tegen kunnen of onvoldoende uitgedaagd worden.
Van werkdruk naar bevlogenheid: Het WEB-model
Terwijl oudere modellen meestal alleen keken naar werkplek óf gevoelens, laat het WEB-model alles zien. Demerouti, Bakker én Schaufeli hebben inzichten gecombineerd naar wat in de huidige werkcultuur relevant is.
Belangrijk bij het WEB-model is te zoeken naar wat energie geeft en hoe iemand de balans kan behouden. Wat kan degene doen om als werknemer plezier te behouden, actief zich in te zetten en effectief en efficiënt het werk te doen? Daarbij draait het om de persoonlijke afweging tussen eisen van het werk én wat je er zelf uit haalt.
Energiebronnen: De motor van prestatie
Tegenover de dingen die druk geven, liggen de krachtgevende factoren. Deze punten op het werk zetten je in beweging én maken dat je vooruitgang boekt. Ze spelen een grote rol bij het kunnen dragen van verantwoordelijkheden en het jezelf uitdagen je te ontwikkelen.
Belangrijke energiebronnen zijn:
- Sociale hulp van medewerkers of baas.
- Autonomie en regelmogelijkheden.
- Goede tips én een knipoog voor je moeite.
- Waardering voor wat je doet.
- Ontwikkelingsmogelijkheden.
Je krijgt energie als je je gewaardeerd voelt, als hetgeen je doet ergens toe leidt, je zelf sturing kunt geven en als je als nodig kunt rekenen op steun. Dan voel je meteen dat je zinvol bezig bent. Zo’n fijn gevoel werkt door op hetgeen je doet– denk aan goede prestaties, werkplezier én dat mensen zich meer verbinden met hun werk.
De cruciale balans: Het buffer-effect
In de realiteit voelt een werknemer zelden enkel druk of puur motivatie; er speelt altijd wat tussen beiden.
Het WEB-model laat zien: energiebronnen werken als een soort kussen. Die helpen mensen beter omgaan met zware werklasten. Als iemand veel moet doen, gaat het goed – mits hij of zij genoeg steun krijgt óf ruimte heeft om zelf dingen te regelen. Zonder die middelen? Dan komt de druk sneller aan. Dus: goede voorwaarden zijn essentieel om zonder problemen goed te blijven presteren, veerkracht te ervaren om met de taken en eisen om te gaan en plezier te behouden.
De menselijke factor: Persoonlijke hulpbronnen
Ook de mens telt, niet alleen waar hij leeft.
Het WEB-model gebruikt ideeën uit de psychologie, zoals ‘interne krachten’. Dat zijn goede gevoelens over je eigen kunnen, waardoor je makkelijker controle houdt over wat om je heen gebeurt.
Denk hierbij aan:
- Optimisme en veerkracht.
- Eigenwaarde (self-efficacy).
- Het is goed om realistisch te zijn.
Zelfvertrouwen geeft energie voor je dagelijks doen, daardoor reageer je rustiger op drukke momenten. Wat je ook tegenkomt, het helpt om kalm te blijven, veerkracht te hebben, zelf sturing te geven en door te gaan.
Je kunt niet bepalen waar de wind vandaan komt, wel hoe JIJ je zeilen bij zet!
Mijn aanpak: Versterken en Verbeteren
Het WEB-model kan op veel plekken worden gebruikt, omdat het duidelijk laat zien hoe druk en plezier op het werk bij elkaar horen. In plaats van alleen te kijken naar stress, wordt er gekeken naar wat mensen aanzet om het werk aan te kunnen en plezier te behouden, waardoor men inzicht heeft, zelf beter sturing kan geven en gewenste verandering makkelijker bespreekbaar wordt.
Mijn manier van werken volgens het WEB-model? Die rust op vier dingen:
- Veerkracht voelen om zelf sturing te kunnen geven, inzicht te hebben en met stress om te kunnen gaan.
- Creëren van nieuwe energiebronnen.
- Begrenzing van dingen die je langdurend te veel belasten op het werk of ervoor zorgen dat ’t werkplezier minder wordt.
- Hulpbronnen kunnen zien, bespreken en inzetten om een betere balans vinden tussen eigen krachten en uitdagingen die het werk van je vragen.
Hoe staat de energiebalans er bij jou voor?
Heb jij — of hebben jouw medewerkers — genoeg in huis om de werkdruk goed aan te kunnen? Ik kijk graag mee hoe de inzet van het WEB-model meerwaarde biedt voor jouw organisatie.
