Een collage van krantenknipsels uit The New York Times of TIME met de kop "The Case for Niksen" of "Why the Dutch Love Doing Nothing".

Geschatte leestijd: 2 minuten

Nog niet zo lang geleden schreven grote Amerikaanse media zoals The New York Times en TIME Magazine vol bewondering over een typisch Nederlands fenomeen: Niksen. Terwijl de rest van de wereld bezwijkt onder de druk van constante productiviteit, schijnen wij Nederlanders meesters te zijn in het ‘lummelen’.

Maar waarom is dat lummelen eigenlijk bittere ernst voor je brein?

De wetenschap achter het nietsdoen

Als A&O psycholoog zie ik vaak dat we ‘druk zijn’ verwarren met ‘waarde toevoegen’. We proberen acht uur lang in ons Task Positive Network (TPN) te blijven: de stand van actieve focus, spreadsheets en eindeloze e-mails. Dat vreet energie, maar levert zelden die ene briljante doorbraak op.

De echte magie gebeurt namelijk in het Default Mode Network (DMN). Dit is de ‘stand-by’ stand van je hersenen. Zodra je stopt met focussen – de essentie van Niksen – begint je brein informatie te ordenen, onverwachte verbanden te leggen en te reflecteren. Die geniale inval onder de douche? Dat is je DMN dat eindelijk de ruimte krijgt.

De ‘Always-on’ valstrik

Het probleem? We gunnen onszelf die ruimte steeds minder. Elk leeg moment – wachten op de lift, de treinrit, de vijf minuten voor een meeting – vullen we op door onze telefoon te checken. We blokkeren daarmee de toegang tot onze eigen creativiteit. De Amerikanen noemen ons dan wel experts in lummelen, maar in de praktijk zijn we ook in Nederland steeds vaker ‘altijd aan’.

Maak van Niksen een strategie

Wil je de innovatie en het welzijn in je team verhogen? Stop dan met het verheerlijken van constante bereikbaarheid en omarm je innerlijke lummel:

  1. Plan ‘Niksen-blokken’: Zet blokken van 15 minuten in je agenda waarin je letterlijk niets doet. Geen telefoon, geen krant, alleen een raam om uit te kijken.

  2. Respecteer de 90-minuten grens: Ons brein kan maximaal 90 tot 120 minuten diepe focus aan. Forceer daarna een pauze.

  3. Wandel-meetings: Beweging helpt je brein om uit de actie-modus te stappen en de associatieve modus in te duiken.

Conclusie: Niksen is geen luiheid; het is noodzakelijk onderhoud voor je meest waardevolle instrument: je brein. Laten we die internationale reputatie waarmaken.


Wordt er in jouw organisatie nog raar opgekeken als iemand even uit het raam staart? Ik help teams bij het ontwerpen van een werkcultuur die gebaseerd is op hoe ons brein écht werkt. Laten we een (wandel)afspraak maken!